Alle gemeenten in Nederland moeten zorgen voor opvangplekken voor asielzoekers en statushouders. Vanuit de landelijke overheid heeft elke gemeente hiervoor een opdracht gekregen. Dit noemen we een taakstelling. De taakstelling van gemeente Ooststellingwerf is om 136 asielzoekers op te vangen, waaronder minimaal 12 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv). En 52 statushouders. Dat zijn vluchtelingen die de asielprocedure hebben doorlopen en weten dat ze in Nederland mogen blijven. Zij hebben recht op een huurwoning in de gemeente. 

De gemeente bekijkt waar er in Ooststellingwerf plaats is om asielzoekers en statushouders een plek te bieden. Zonder dat het ten koste gaat van woningen voor andere mensen die een huis zoeken in Ooststellingwerf. 

“Veel inwoners zoeken een woning”

Burgemeester Jack Werkman: “Veel inwoners zoeken een woning. Daar zijn we ons heel erg van bewust. We werken er, samen met andere partijen, hard aan om snel nieuwe woningen te bouwen in Ooststellingwerf. Er zijn nu concrete plannen voor 174 nieuwe woningen. En dat worden er nog meer. Een aantal zijn er al in aanbouw. We gaan ervan uit dat er dit jaar ongeveer 50 woningen bijkomen en volgend jaar 100. Tot aan 2030 bouwen we in totaal 700 nieuwe woningen. Op verschillende plekken in Ooststellingwerf wordt al gebouwd of wordt binnenkort gestart met bouwen. Deze woningen zijn niet voor vluchtelingen. We zoeken voor hen naar andere -soms tijdelijke- locaties.”

Op zoek naar locaties

De gemeente zoekt naar locaties voor (tijdelijk) huisvesten van vluchtelingen en statushouders. Dit geldt ook voor Oekraïners. Door de aanhoudende oorlog in Oekraïne verwachten alle gemeenten meer Oekraïners te moeten opvangen. Daarvoor heeft elke gemeente een inspanningsverplichting. In Ooststellingwerf is die nu 156 en vanaf 1 januari 2025 188.
Er is nog geen besluit genomen over locaties. Het college van burgemeester en wethouders heeft de gemeenteraad geïnformeerd over de zoektocht en de stand van zaken van de taakstellingen (verplichtingen) die de gemeente heeft van de landelijke overheid. 
Begin april kreeg de gemeente opnieuw een brief van staatssecretaris Eric van der Burg met de oproep om snel opvanglocaties voor asielzoekers te vinden.

Statushouders

In Ooststellingwerf wonen tijdelijk 190 statushouders (mensen met een verblijfsvergunning) in het leegstaande deel van Rikkingahof. Zij wachten hier op een woning in Noord-Nederland. De huurovereenkomst tussen COA en Liante (eigenaar van het gebouw) loopt tot en met 31 december 2024.

Spreidingswet

De Eerste en Tweede Kamer hebben eind vorig jaar de Spreidingswet aangenomen. Met die wet kan de regering gemeenten dwingen om aan hun taakstelling voor het opvangen van asielzoekers te voldoen. Elke gemeente moet voor 1 november 2024 een plan klaar hebben liggen hoe zij dit gaan doen. Gemeente Ooststellingwerf werkt hard aan dat plan. 
Burgemeester Werkman: “We weten al een poos dat de druk in de asielketen hoog is. Te hoog. We onderzoeken hoe wij kunnen helpen om vluchtelingen onderdak te bieden. Niet alleen asielzoekers die we volgens de Spreidingswet moeten opvangen, maar ook statushouders die hier mogen wonen en Oekraïners. Ook kijken we of we hulp kunnen bieden aan alleenstaande jongeren met een verblijfsvergunning. Dus die ook weten dat ze in Nederland mogen blijven wonen. Tot hun 18e jaar vallen zij onder voogdij van het Nidos, een jeugdbeschermingsorganisatie voor vluchtelingen.

Verspreid over de gemeente

De gemeente zoekt naar locaties die qua omvang ten minste passen bij onze taakstellingen. Het college van burgemeester en wethouders is zich ervan bewust dat de opvang van vluchtelingen en het tekort aan woningen voor emoties zorgt. “We kennen en begrijpen die gevoelens. Daarom zetten we ons bewust in voor locaties die de reguliere woningmarkt niet raken. We zoeken ook bewust naar verschillende locaties, verspreid over de gemeente.”
De gemeente denkt in eerste instantie vooral aan de grotere dorpen. Daar zijn voorzieningen als winkels, scholen, zorg en sport in de buurt. Per dorp kijkt de gemeente wat passend is qua doelgroep en omvang.
We houden rekening met verschillende factoren. Zo gaan we op tijd in gesprek met mensen die naast een mogelijke opvanglocatie wonen. En speelt veiligheid van de omgeving een grote rol. Zodra er concrete locaties in beeld zijn, gaat de gemeente met omwonenden in gesprek. 
Burgemeester Werkman: “Niets doen is geen optie. Vanuit onze maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben wij als lokale overheid - door tussenkomst van de landelijke overheid - een taak om onderdak te bieden aan vluchtelingen.”