Nieuwjaarstoespraak burgemeester Jack Werkman

Waar kunstmatige intelligentie een paar jaar geleden, voor mij in ieder geval, nog iets abstracts leek, is het nu onderdeel van ons dagelijks leven. Begrijp me goed: ik ben niet tegen AI. Het brengt kansen, bijvoorbeeld in de zorg, maar ook voor ons als overheid. Het biedt de kans om dienstverlening slimmer, sneller en mensgerichter te maken. Kunstmatige intelligentie kan patronen herkennen die voor mensen moeilijk zichtbaar zijn. Het helpt ons bij beleid maken. Maar het vraagt ook om zorgvuldigheid. Want technologie kan ondersteunen, maar nooit vervangen wat mensen uniek maakt: het echte contact. Het vervangt niet het gesprek met een buurman, niet het bezoek aan iemand die zich alleen voelt, niet de blik van een docent die ziet dat een leerling vastloopt. En ook niet de menselijke maat in de zorg of in ons dorpse leven. Ik wil hier dus mee zeggen dat het goed is om AI toe te passen, maar neem niet alles klakkeloos over en word niet volledig afhankelijk van AI.

Digitalisering heeft ook gevolgen voor onze veiligheid. Ondermijning krijgt steeds vaker een digitale voorkant. Inwoners worden online benaderd met verleidelijke berichten of schijnbaar betrouwbare aanbiedingen. We zien beelden die nauwelijks van echt te onderscheiden zijn en berichten waarvan we niet altijd weten of ze kloppen. Dat kan verwarrend zijn. Alsof we opnieuw moeten leren vertrouwen op wat we zien en horen.

Wie kwaad wil, zoekt plekken waar het stil is, waar men denkt onopgemerkt te blijven. Juist dat maakt ons kwetsbaar. Maar wij hebben iets wat geen algoritme kan namaken: onze gemeenschapskracht. Want hier kennen we elkaar nog. Hier zien we het als er ’s nachts activiteit is in een schuur waar het normaal stil is. Die alertheid hebben we nodig in de aanpak van ondermijning. Daarom wil ik vandaag opnieuw duidelijk zeggen: ook in 2026 blijven we hier stevig op inzetten. We hebben de afgelopen jaren veel opgebouwd in de samenwerking met ondernemers, agrariërs en partners in het buitengebied. En dat blijft in 2026 een belangrijke prioriteit. Ondermijning bestrijd je niet met wegkijken, maar met vasthoudendheid. Samen met u, onze inwoners, kunnen we de strijd aan tegen ondermijning.

In zijn Kersttoespraak deed Koning Willem-Alexander een mooie oproep en ik citeer: “Er is zoveel wat we dicht bij huis kunnen doen. Dat begint met: zuinig zijn op wat ons verbindt. Onze democratie en onze rechtsstaat. Onze leefomgeving. Onze vrijheid. En onze verantwoordelijkheid voor elkaar. Weerbaarheid en zelfredzaamheid zijn essentiële vaardigheden. Maar zonder gemeenschap waarin mensen naar elkaar omkijken, naar elkaar luisteren en elkaar steunen, gaat het niet. Gemeenschapszin is de sleutel.”

Laten we die sleutel met elkaar oppakken. Door te blijven omzien naar elkaar, het gesprek te blijven voeren en verantwoordelijkheid te nemen voor onze omgeving en voor elkaar. Want juist daarin zit de kracht van onze samenleving. Vandaag, morgen en in de toekomst.

Over toekomst gesproken: Onze Toekomstvisie laat zien waar we naartoe willen: een gemeente die klaar is voor de grote uitdagingen die op ons afkomen. Inspeelt op ontwikkeling, maar haar dorpse karakter koestert. Dank aan onze gemeenteraad die unaniem de toekomstvisie heeft vastgesteld. De visie geeft de koers voor de komende jaren. Niet door alles tegelijk te doen, maar door bewuste keuzes te maken die echt verschil maken. Keuzes die onze dorpen leefbaar houden, ondernemers faciliteren, ruimte geven aan nieuwe ideeën en die ons dorpse karakter versterken. Zo bouwen we stap voor stap aan een toekomst vol energie en perspectief.

Dit jaar gaan we sámen met de gemeenschap aan de slag om met concrete plannen vorm te geven aan die koers. Binnenkort gaan we op zoek naar mensen die in een denktank willen meewerken aan het vormgeven van onze toekomst. Medio januari ziet u de oproep voorbij komen via onze gemeentepagina en sociale media. Bekijk deze zorgvuldig. Misschien is het wat voor u!

Waar ik ook veel zin in heb, is dat we in 2026 ook daadwerkelijk aan de slag kunnen met het accommodatiebeleid. Net als de toekomstvisie een groot dossier dat we vlak voor de wisseling van raad en college gedegen hebben vastgelegd. Hier gaan we in 2026 grote stappen mee maken. Ik ben er daarnaast ook trots op dat we niet hoefden te bezuinigen en er financieel nog steeds goed voor staan.

Wonen blijft ook in 2026 één van onze grootste opgaven. We bouwen tot aan 2030 ruim 800 nieuwe woningen. Een kwart daarvan kan al gebouwd worden of wordt al gebouwd. Er liggen voor bijna alle dorpen plannen op de plank. We zorgen voor woningen voor jong en oud. Zodat, iedereen die dat wil, in Ooststellingwerf een passende woning kan vinden.

We willen een gemeente zijn waar jongeren kunnen blijven, waar starters kansen krijgen, waar ouderen passend kunnen wonen en waar gezinnen zich kunnen vestigen. Waarbij netcongestie wel een uitdaging is, maar niet een die we niet overzien. Zo kunnen we in Appelscha tóch in volle vaart door met de ontwikkeling van het nieuwbouwplan aan de Noordzijde van het dorp. Daar is plaats voor zo'n 100 nieuwe woningen. Dit jaar zetten we daar heel concrete stappen.

2026 wordt sowieso een jaar van keuzes. In maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Een belangrijk moment waarop u met elkaar bepaalt welke koers we gaan varen. Onze organisatie is er alweer volop mee bezig. Wat de uitslag ook wordt: het lokale bestuur is en blijft de plek waar het echte leven samenkomt. Waar besluiten direct voelbaar zijn, in onze dorpen en wijken. Daarom roep ik u op: ga stemmen. Laat uw stem horen over de toekomst van onze gemeente.

Laten we 2026 zien als een jaar waarin we kiezen voor wat echt is. Voor gesprekken die ertoe doen. Voor samenwerking tussen onze dorpen. Voor vooruitkijken zonder onze identiteit te verliezen. En voor menselijkheid in een wereld die steeds digitaler wordt.

Welke technologie er ook komt: een gemeenschap bouw je niet met knoppen en schermen. Je bouwt haar met elkaar.

Voor ik mijn speech eindig ga ik over naar een officieel moment.

Namelijk, de uitreiking van de Erepenning van Ooststellingwerf. Vorig jaar reikten we voor het eerst deze waarderingsprijs uit. De waarderingsprijs is voor inwoners die zich buitengewoon verdienstelijk hebben gemaakt voor de gemeente of de gemeenschap van Ooststellingwerf.

Het college van B&W heeft zich gebogen over inwoners die in aanmerking komen voor deze penning. En dit jaar verkozen tot de inwoner die de Erepenning ontvangt..............

Herman Hoekstra.

Herman, wil je naar voor komen?

Als het goed is, komt dit moment voor jou als een verrassing. Je dacht vandaag hier te zijn om een presentatie te geven over de Bloeizone Appelscha en dat is niet toevallig. Want juist die inzet is één van de redenen waarom wij jou vandaag in het zonnetje zetten.

We gaan eerst een stuk terug in de tijd. Want velen hier zullen je ook kennen als huisarts. Ik begrijp dat je begin jaren ’70 uitgenodigd werd door huisarts Coen Bakker om als vervanger in de praktijk in Appelscha te werken. Vervolgens werd je mede-eigenaar in een gezamenlijke huisartsenpraktijk aan de Alle Wijtzesweg, die in 1989 verhuisde naar een voormalige kleuterschool. Daar was je jarenlang een vertrouwd gezicht voor velen in Appelscha en ver daarbuiten.

Na je pensionering richtte je in april 2022, samen met onder anderen Caroline van der Sluis en Plaatselijk Belang Appelscha, de werkgroep Bloeizone Appelscha op.

Vanuit de overtuiging dat gezondheid meer is dan alleen medische zorg, zette je je in voor een omgeving waarin mensen kunnen bloeien. In interviews benadrukte je steeds weer de kracht van gemeenschap, gezonde voeding, beweging en sociale verbinding als fundament onder die Bloeizone. Die verbinding, waar ik het eerder in mijn speech ook over had, kwam ook terug in jouw woorden, waarin je zei: “We zien de laatste jaren dat de verbinding tussen mensen afneemt, met negatieve consequenties voor ons welbevinden. Dit terwijl mensen juist behoefte hebben aan verbinding. Dat kan verbeterd worden door meer aandacht voor elkaar te hebben en door een beetje aardiger te zijn voor elkaar.”

Het zijn woorden die raken, juist omdat je ze niet alleen uitsprak, maar ook in de praktijk bracht.

Je leverde een actieve bijdrage aan tal van gemeenschapsprojecten: van de dorpsmoestuin tot wekelijkse lunches en wandelgroepen.

Je nam ook het initiatief tot een ansichtkaartenactie voor het iconische Bosbad Appelscha. Als oud-huisarts en redactielid van de Dorpskrant Appelscha ben je een bekende pleitbezorger van dit recreatiepunt. Daarnaast ben je ook bestuurslid van Golfclub de Hildenberg.

Steeds opnieuw laat je zien dat gezondheid, leefbaarheid en gemeenschapszin onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. En precies dát is waarom we vandaag bij jou stilstaan.

Heel veel dank voor al je inspanningen Herman. Met de Erepenning, zullen we jouw inzet niet vergeten. Dames en heren, graag nogmaals een groot applaus voor Herman Hoekstra.