Gemeentepolitiek en verkiezingen rond 1931
De oudste bewaarde foto van het gemeentebestuur van Ooststellingwerf is gemaakt bij de raadsvergadering van 27 februari 1931. De afgebeelde heren zijn zeker niet zonder zorgen. Tijdens die vergadering merkt AR-wethouder Jan de Boer op ‘dat we nog maar aan het begin van de crisis staan’. Dat er uitsluitend mannen op de foto staan, is min of meer toeval. In 1923 kwam met Feikje Buwalda-Tonckens de eerste vrouw in de raad van Ooststellingwerf.
In de jaren 1929-1931 beheerst de slechte economische toestand de gemeentepolitiek. Er zijn heftige discussies over werkverschaffing en verlaging van de ambtenarensalarissen. Ook over drankbestrijding en bijzonder onderwijs botsen de partijen. Soms wordt zelfs het buitenland betrokken bij de discussie. Zo wil de SDAP dansgelegenheden droogleggen onder verwijzing naar de maatregelen in de VS. De meeste andere partijen zijn daartegen want ‘van boven opleggen werkt averechts’. Wat betreft het inperken van kermissen vinden sociaaldemocraten en confessionelen elkaar weer wel. De vertegenwoordigers van de Plattelandersbond richten zich voornamelijk op de belangen van boeren en tuinders, maar botsen met de sociaaldemocraten.
De verkiezingen van 17 juni 1931 laten de tegenstellingen nog duidelijker zien. Men neemt elkaar de maat in advertenties en ingezonden stukken in de Oost-Stellingwerver. De kandidaten van de ARP (lijst 4) ‘hebben een open oog voor de geestelijke en stoffelijke nooden van de geheele bevolking’ en zijn afkerig ‘van alle revolutionaire proefnemingen’. Volgens de SDAP (lijst 1) zijn verdere bezuinigingen niet mogelijk: ‘Het uitgebreide wegennet vreet veel geld’. De partij richt zich vooral op de kiezers van de Plattelandersbond: ‘Kleine boeren en pachters, gij kunt niets verwachten van deze partij. Deze partij is de strijdster voor de belangen der grondbezitters.’ De Plattelandersbond (lijst 3) gaat in de tegenaanval en schildert de socialisten af als verkwisters: ‘De dolste dingen op belastinggebied zijn de S.D.A.P. ’s niet te gek’. De CH (lijst 5) slaat een luchtige toon aan: ‘Elke man en ieder wijf, stemt voorzeker op lijst 5’.
De zetelverdeling blijft hetzelfde na de verkiezingen. Alleen de ARP-wethouder wordt vervangen door een SDAP-er. Op 20 augustus 1931 wordt er afscheid genomen van een viertal raadsleden. Van der Meulen, die 12 jaar in de raad heeft gezeten, houdt een toespraak en sluit af met de woorden: ‘Ik verklaar dat de komende jaren niet gemakkelijk zullen worden’. Op 1 september komt de nieuwe raad bijeen en worden Van Weperen (herbenoeming) en Kleistra tot wethouder gekozen. Tijdens die bijeenkomst verklaart burgemeester Van Douwen: ‘ik hoop niet dat de zuinigheid te ver zal worden doorgedreven’.
Zetelverdeling 1927-1939
1927: SDAP 4, ARP 3, CHU 2, Plattelandersbond 3, VDB 3.
1931: SDAP 4, ARP 3, CHU 2, Plattelandersbond 3, VDB 3.
1935: SDAP 4, ARP 3, CHU 2, Gemeentebelangen 4, CPH 2.
1939: SDAP 4, ARP 3, CHU 2, Gemeentebelangen 2, VDB 2, CPN 1, Troelstrabeweging 1.
Meer informatie?
U kunt het gemeentearchief bezoeken. De studiezaal is elke donderdag open van 9.00 tot 16.30 uur. Maak hiervoor eerst een afspraak via telefoonnummer 14 0516 of mail naar gemeente@ooststellingwerf.nl.
