Zestienjarige Noa combineert school en mantelzorg

 “Ik weet niet beter dan dat ik mijn moeder altijd help”

Noa is zestien en zit in de vierde klas van de middelbare school. In het weekend rijdt ze paard, spreekt ze af met vrienden en probeert ze, net als andere meiden van haar leeftijd, haar eigen leven te leiden. Maar thuis is ze meer dan alleen dochter. Ze ondersteunt haar moeder Annelies, die MS heeft, met alles wat ze nodig heeft: “Ik weet eigenlijk niet beter dan dat ik mijn moeder altijd help.”  

Noa leeft tussen huiswerk en huishouding. Ze helpt haar moeder al zo lang ze zich kan herinneren. “Zo was het gewoon altijd,” vertelt Noa. Na school helpt ze met boodschappen doen, het huis schoonmaken en maakt ze het eten klaar. Daar is ze heel nuchter onder: “Ik help gewoon waar het nodig is. Mijn moeder kan nog best veel zelf doen, maar ze wil soms meer doen dan goed voor haar is. Dan zeg ik dat ze moet stoppen en neem ik het over.”

Vanzelfsprekend

Wat opvalt, is hoe vanzelfsprekend Noa over haar mantelzorg praat. Ze heeft het niet over jezelf opofferen of een zware last op je schouders voelen. Maar ze ervaart het als iets wat nu eenmaal bij haar leven hoort. “Zolang ik de zorg voor mijn moeder kan combineren met school, en tijd heb voor mijn vriendinnen en paardrijden, is het voor mij normaal. Dan voelt het niet als belastend.”

Extra inspanning

Soms vraagt Noa’s mantelzorg wel degelijk extra inspanning. Bijvoorbeeld als haar moeder erg vermoeid is. Noa: “Dan ligt ze veel op bed en moet ik haar soms echt aansporen om te eten. Dat kost ons allebei veel energie.” Op zulke momenten vangt Noa haar moeder op. “Als ze een schouder nodig heeft of haar verhaal kwijt wil, dan ben ik er voor haar.”

Vragen uit de omgeving

Soms krijgt Noa vragen uit haar omgeving. Waarom ben je zo moe? Gaat het wel goed met je? Noa: “Misschien ben ik wat vaker moe dan gemiddeld, maar dat kan ik lastig inschatten. Als een jonge mantelzorger een keer moe is en ergens geen zin in heeft, dan is dat niet raar. Laat dat gewoon oké zijn.” Maar ik kan mezelf prima redden, ondanks dat ik thuis veel doe. Ik ben eraan gewend.”

Blij met haar moeder

Soms kan Noa niet afspreken met vriendinnen. “Dan zeg ik dat ik niet kan vanwege een privéreden. Niet iedereen weet wat er thuis speelt en dat vind ik ook niet nodig.” Noa is niet jaloers op andere gezinnen: “Absoluut niet. Ik ben heel blij met mijn moeder, ik zou me geen betere moeder kunnen voorstellen.” 

Noa blijft groeien

Noa ziet zichzelf niet als iemand die iets uitzonderlijks presteert. Ze voelt zich niet anders dan anderen. “Wel weet ik dat ik heel behulpzaam en zorgzaam ben geworden, en dat ik daar nog steeds beter in wordt. En ik kan aan kleine dingen al aflezen wat er écht met mijn moeder aan de hand is. Ik vraag wel eens of het goed gaat en dan zegt ze ja. Maar dan voel ik aan dat het niet zo is. Dat ik dat kan, geeft me wel een goed gevoel.”

Grootste kracht

Noa heeft nog een boodschap voor andere jonge mantelzorgers: “Trek je niet te veel aan van wat anderen over je zeggen, bijvoorbeeld als je wat vaker moe bent. Niet iedereen weet hoe het bij jou thuis is en hoe jij je daar inzet.” Noa zegt het alsof het de normaalste zaak van de wereld is. En misschien is dat wel haar grootste kracht: dat ze haar verantwoordelijkheid draagt en toch ruimte houdt om gewoon Noa te zijn.